OBEZİTE NEDİR?

Obezite açıkça sağlıksız miktarda vücut yağınızın olduğu anlamına gelir. Vücudun her ne kadar bir miktar yağa ihtiyacı olsa da, aşırı yağ birikimi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Obezite ve fazla kilolar Vücut kitle indeksi (BMI) olarak adlandırılan parametre kullanılarak tanımlanır. BMI çoğu kişi için toplam vücut yağını hesaplama aracıdır. Bireylerin BMI değerini bulmalarının en kolay yolu yetişkinler için BMI çizelgesini kullanmaktır. (BMI değerinizi şimdi kontrol edin). BMI değerini bulmak için bireylerin ihtiyacı olan sadece boylarını ve kilolarını bilmeleridir.

BMI, kişinin vücut ağırlığının, boyunun karesine bolünmesi ile hesaplanır.

BMI değeriniz 25-29.9 ise “fazla kilolu” kategorisindesiniz. BMI değeriniz 30 veya üzeri ise “obez” kategorisindesinizdir.

OBEZİTENİN ÜÇ SINIFI MEVCUTTUR:

• Obezite Sınıf 1 - 30 - 34.9
• Obezite Sınıf 2 - 35 -39.9
• Obezite Sınıf 3 - 40 ve üzeri

Genellikle, BMI değeriniz yükseldikçe kiloya bağlı sağlık sorunlarının miktarı da artar.

OBEZİTENİN OLASI SEBEPLERİ NELERDİR?

Fazla kilolu veya obez olmanın başlıca sebepleri fazla yemek yemek ve/veya yeterince aktif olmamaktır. Vücudunuzun yakabileceğinden fazla kalorili yemeklere düşkünlük gösterirseniz, ek kaloriler yağ olarak depolanırlar. Herkesin biraz depolanmış yağı vardır. Çok fazla yağ aşırı kilo veya obezite sonuçlarını verir.
Fazla kiloyu etkileyen diğer faktörler ise bireyin genetik yapısını (ailelerde obezite eğilimliyse), vücut metabolizmasını (vücudunuzun gıdayı nasıl yönettiği), ırksal/etnik grubu ve yaşı kapsar. Bazı hastalık ve ilaçlar da kilo artışına katkı sağlar.

OBEZİTEYE BAĞLI CİDDİ SAĞLIK SORUNLARI NELERDİR?

Aşırı kilolu veya obezseniz kalp hastalıkları, şeker hastalığı, ve belirli kanser çeşitleri gibi sağlık sorunlarının gelişmesi muhtemeldir.

AŞIRI KİLO VE OBEZİTENİN BAĞLI OLDUKLARI:

KALP ve DAMAR HASTALIĞI: Kalp hastalığı kadınlarda ve erkeklerde ölümün önde gelen nedenlerinden biridir. Kalp hastalığı, kalp krizi, kalp yetmezliği ve anjinayı kapsar ( Anjina ,kalbe yetersiz kan gelmesi sonucu meydana gelen geçici göğüs ağrısıdır. Sıkıntı, ağırlık, huzursuzluk, uykusuzluk, yanma, baş veya göğsün arkasında parçalanma hissi şeklinde olabilir. Kollara, boyna ve çeneye yayılabilir. Anjina, genellikle yorulma, çok yemek yeme veya sıkıntı sonucunda ortaya cıkar )

FELÇ: Felç bazen bir “beyin krizi” olarak adlandırılır. Çoğu felçler kan pıhtılaşmasının sebep olduğu beyine kanı ileten damarın tıkanmasından ileri gelir.

ŞEKER HASTALIĞI: Fazla kilolu kişilerde  tip 2 şeker hastalığının meydana çıkması olasılığı fazla kilosu olmayan kişilerle karşılaştırıldığında iki kat daha fazladır.Tip 2 şeker hastalığı vücudun kan şekerini kontrol etme yeteneğini azaltır. Erken ölüm, kalp hastalığı, böbrek hastalığı, felç ve körlüğün başlıca nedenidir. Tip 2 şeker hastası iseniz kilo vermeniz ve fiziksel olarak daha fazla aktif olmanız kan şekeri seviyenizi kontrol etmenize yardımcı olur. Aynı zamanda ihtiyacımız olan ilaç miktarını azaltmaya muktedir olmalısınız.

KANSER: Aşırı kilolu kadınlar safra kesesi, meme, rahim, serviks ( Serviks dölyolunda görünen rahimin (dölyatağının) bir parçasıdır. Dölyolundan rahmin içinde uzanan serviks ortasında bir kanal (serviks kanalı) bulunan küçük, sert ve adaleli bir organdır. Doktor muayenehanesinde yapılan bir pelvis muayenesinde serviks, rahmin gözle görülen tek kısmıdır.) ve yumurtalık kanserinin meydana çıkmasında daha büyük risk altındadır (bayanlar için). Aşırı kilolu erkekler kolon, rektum ve prostat kanserinin meydana çıkmasında daha büyük risk altındadırlar.

SAFRA TAŞI VE SAFRA KESESİ HASTALIĞI: Fazla kiloluysanız safra kesesi hastalığı ve safra taşı daha yaygındır. Kilonuz arttıkça hastalık riskiniz de artar.Ancak sadece kilo vermek, özellikle hızlı kilo kaybı veya büyük miktarda kilo kaybı aslında safra taşı edinme riskinizi arttırır. Haftada yaklaşık yarım kilo olmak üzere makul ve yavaş kilo kaybında safra taşı olasılığı daha azdır.

OSTEOARTRİT( EKLEMLERİN AŞINMASI): Çoğunlukla diz, kalça ve daha aşağıdaki eklemleri etkileyen, yaygın bir eklem hastalığıdır. Fazla kilolar bu eklemlere ilave baskı uygular ve normalde olanları koruyan bağlantı dokularını (eklemlerin yastık dokularını) aşındırır.Kilo kaybı osteoartrit belirtilerini iyileştirebilir.

GUT HASTALIĞI (Fazla ürik asitin sebep olduğu eklem ağrısı): Gut, kandaki yüksek seviyede ürik asitin sebep olduğu eklem hastalığıdır. Ürik asit bazen eklemlerde biriken kristal şekillendirir.Gut hastalığı aşırı kilolu kişilerde daha yaygındır. Geçmişinizde Gut hastalığı var ise, kilo vermeyi denemeden önce doktorunuza danışınız. Bazı diyetler, yüksek düzeyde ürik asite sahip veya daha önce Gut hastalığı geçirmiş kişilerin Gut hastalığına yakalanmasına sebep olabilir.

UYKU APNESİ : (Uyku esasında nefes kesintisi’ni kapsayan nefes alma problemleri):Uyku apnesi, kişinin uyku esnasında kısa periyodlarla nefes alıp - vermeyi durdurmasına ve şiddetli horlamaya neden olan ciddi bir durumdur. Uyku apnesi gündüz uykusuna ve hatta kalp yetmezliğine neden olabilir. Vücut ağırlığının yüksekliğiyle uyku apnesi riski artar. Kilo kaybı genellikle uyku apnesini düzeltir.

YÜKSEK KAN KOLESTEROLÜ: Yüksek seviyedeki toplam kolesterol, LDL kolesterolü (“ kötü kolesterol”) ve trigliseridler (kandaki yağın başka çeşidi) kalp hastalıklarına yol açabilir. Obezite ayrıca düşük seviyedeki HDL kolesterolüne (“iyi kolesterole”) de bağlıdır. Kilo kaybı kolesterol seviyenizi düzeltebilir.

YÜKSEK TANSİYON: Yüksek tansiyon kalp hastalıklarının ve felcin başlıca risk faktörüdür. Obez yetişkinlerin yüksek tansiyonlu olmaları, sağlıklı kiloda olanlara nazaran iki kat daha olasıdır.Kilo kaybı tansiyonunuzu düşürebilir.

HAMİLELİK KOMPLİKASYONLARI: Obezite hamilelik esnasında gelişen yüksek tansiyon ve bir şeker hastalığı tipi riskini arttırır. Obez kadınların doğum sancısı ve doğum yapmayla ilgili problemlerinin olması yüksektir.

DÜZENSİZ ADET GÖRME VE KISIRLIK: Karınsal obezite kadınlardaki kısırlığın bir nedeni olan polikistik ( Polikistik over sendromu yumurtlama olmaması ve buna bağlı olarak ortaya çıkan genellikle gecikmeler şeklinde adet düzensizliği, tüylenme, kilo alma, gebe kalamama veya “zor” gebe kalma ve çok çeşitli başka belirtilerle seyredebilen bir durumdur.) yumurtalık sendromu ile bağlantılıdır.

PİSİKOLOJİK VE SOSYAL ETKİLER: Obezitenin en üzücü durumlarından biri depresyon ve ayrımcılık gibi duygusal acılardır. Modern topluluk fiziksel görünüme büyük önem vermektedir. Çekicilik çoğunlukla kadınlarda ince bir vücut ile denkleştirilir. Mesajlar kasıtlı veya kasıtsız olsa da, fazla kilolu kişilere kendilerini cazibesiz hissettirir. Obez kişiler çoğunlukla işyerlerinde, okulda, iş arayışında ve sosyal mevkilerde önyargı veya ayrımcılıkla karşılaşırlar. Geri çevrilme hissi, utanç veya depresyon yaygındır.

Metabolik Sendromu ve Karınsal Obezite nedir?

Büyük bel ölçüsü olarak tanımlanan karınsal obezite sendromun bir parçasıdır.Metabolik sendromu şeker hastalığına sebep olabilen ensülin direncine ve kalp hastalığına yakalanmadaki yüksek riskle bağlantılıdır.Bu risk faktörlerinden en az üçüne sahipseniz metabolik sendromunuz vardır:

• Büyük bir bel ölçümü (karınsal obezite) (yok)
• Trigliserid yüksekliği (150 veya üzeri )
• Düşük HDL veya “iyi” kolesterol seviyesi (kadınlar için 50’nin altında)
• 130/ 85 veya üzeri tansiyon
• 110 veya üzeri açlık kan şekeri

Metabolik sendromunuz varsa geliştirilmiş diyet, kilo vermek ve fiziksel aktiviteyi arttırmak çok önemlidir.

Obez isem sağlığımı nasıl düzeltebilirim?

Sağlıklı bir vücut ağırlığına ulaşmanın ve korumanın anahtarı düzenli fiziksel aktivite ile birlikte sağlıklı beslenmenin dengesini kurmaktır.

Sağlığınızı düzeltmek için gerekli adımlar:

Sağlıklı Kiloyu Amaçlayın: Fazla kilolu veya obezseniz vücut ağırlığınızın sadece %10’unu azaltmanız sağlığınızı düzeltebilir.Yavaş yavaş zayıflayın – haftada 230 gramdan 1 kiloya kadar. Geçici diyetler yapmayın. Bu çoğu zaman sağlığınıza zarar verebilir.Güvenli bitkisel tedavi uygulayın. Aynı zamanda, yaşam tarzınıza uygun olan diyet planı ve uygun antrenman.

Aktif Olun: Haftanın büyük bir kısmında en az 30 dakika fiziksel olarak aktif olun.Düzenli egzersizler kilo kontrolünde çok önemlidir ve sağlığa daha başka birçok faydası vardır.Egzersizin en basit yollarına yürüyüş, ev işi ve dans etmek dahildir.

Güzel Yiyin: Daha küçük porsiyonlarda yiyin; yağı ve kalorisi az yiyecekleri daha çok tüketin.Örneğin bolca meyve ,sebze ve tam tanelileri yiyin. Her gün beş porsiyon meyve ve sebze yemeye çalışın. Doymuş yağ oranı az yiyecekleri tercih edin ve çok şekerli veya tuzlu yiyecekleri az tüketin.

Not : Fazla kilolu veya obezseniz ve bununla ilgili yüksek tansiyon veya şeker hastalığı gibi sağlık probleminiz varsa doktorunuz tarafından öngörülen tedavi planını izleyiniz.